IV Seminarium czasopisma naukowego „Eunomia” zgromadziło naukowców, samorządowców i ekspertów

W Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu odbyło się IV Seminarium czasopisma naukowego „Eunomia” pod hasłem „Społeczeństwo obywatelskie w demokracji – bilans, perspektywy, dylematy”. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli środowiska naukowego, samorządowego oraz ekspertów zajmujących się problematyką społeczeństwa obywatelskiego, bezpieczeństwa, edukacji i transformacji energetycznej.

Seminarium odbyło się 13 marca 2026 roku w siedzibie uczelni przy ul. Akademickiej w Raciborzu. Patronat honorowy nad wydarzeniem objął prof. Jerzy Buzek – były premier RP i przewodniczący Parlamentu Europejskiego, który wziął udział w seminarium w formule online. W wydarzeniu uczestniczył także Starosta Raciborski Grzegorz Swoboda. Patronat nad spotkaniem objął również poseł do Parlamentu Europejskiego Łukasz Kohut.

Uczestników seminarium powitał dr Henryk Kretek, który oficjalnie otworzył obrady. Następnie odbyły się sesje panelowe, w których udział wzięli naukowcy i praktycy reprezentujący różne ośrodki akademickie oraz instytucje publiczne.

Program seminarium obejmował cztery równoległe panele tematyczne. W pierwszym z nich dyskutowano o roli organizacji pozarządowych w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego, ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedzialności społecznej, działalności samorządów oraz działań na rzecz lokalnych społeczności.

Drugi panel poświęcony był edukacji oraz jej znaczeniu w procesie kształtowania postaw obywatelskich i promocji zdrowia. Prelegenci poruszali m.in. kwestie edukacji zdrowotnej, roli uczelni w środowisku lokalnym oraz współpracy nauki ze ośrodkami naukowymi, uczelniami i organizacjami społecznymi.

W trzecim panelu podjęto temat prawa, bezpieczeństwa państwa oraz funkcjonowania instytucji publicznych. Wystąpienia dotyczyły m.in. zarządzania kryzysowego, bezpieczeństwa powietrznego, historii regionu oraz społecznego odbioru wydarzeń historycznych.

Czwarty panel koncentrował się na zagadnieniach związanych z transformacją energetyczną, zarządzaniem organizacjami oraz odpornością przedsiębiorstw w warunkach dynamicznych zmian gospodarczych i technologicznych. Ponadto zaprezentowano badania nad  nowatorskimi koncepcjami opracowania strategii szkół wyższych.

Po zakończeniu sesji panelowych odbyła się część plenarna seminarium, którą otworzył dr Paweł Strózik, prof. Uczelni – Rektor Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu.

W ramach tej części wystąpił Krzysztof Burek, Przewodniczący Rady Uczelni ANS w Raciborzu, który w referacie pt. „Horyzont 2026: Strategie odporności dla polskiego biznesu” wskazał, że współczesne polskie przedsiębiorstwa funkcjonują w warunkach narastającego „polikryzysu”. Zjawisko to wymusza weryfikację dotychczasowych modeli działania, szczególnie w kontekście transformacji energetycznej, rosnących wymogów ESG oraz dostępu do finansowania.

Prelegent podkreślił, że kluczowe dla utrzymania konkurencyjności przedsiębiorstw stają się inwestycje w niezależność energetyczną, cyfryzację i cyberbezpieczeństwo, a także reorganizacja łańcuchów dostaw w kierunku bliższych rynków oraz efektywne wykorzystanie środków publicznych i funduszy unijnych.

W trakcie części plenarnej moderatorzy poszczególnych sesji panelowych dokonali podsumowania swoich sesji wskazując na najważniejsze wątki, które powinny stać się inspiracją do dalszych badań i analiz. Zwieńczeniem tej części seminarium było wręczenie nagród, dyplomów i wyróżnień uczestnikom wydarzenia.

Dodatkowym elementem wydarzenia było otwarcie wystawy prac dr Karoliny Stanieczek pt. „Dziwny jest ten świat”.

Organizatorami seminarium byli: Instytut Studiów Społecznych Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu, redakcja czasopisma naukowego „Eunomia – Rozwój Zrównoważony – Sustainable Development”, Katedra Stosowanych Nauk Społecznych w Zabrzu Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej oraz Śląskie Centrum Etyki Biznesu i Zrównoważonego Rozwoju.

Spotkanie stało się ważną przestrzenią do wymiany doświadczeń między środowiskami naukowymi, samorządowymi i społecznymi oraz okazją do refleksji nad współczesnymi wyzwaniami demokracji i społeczeństwa obywatelskiego. Organizatorzy zapowiedzieli kontynuację inicjatywy w kolejnych latach.

Referaty i wystąpienia podczas IV Seminarium „Eunomia”

Panel 1

Organizacje pozarządowe i ich rola w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego

• Żywność zmieniająca życie. Jak racjonalne gospodarowanie jedzeniem wpływa na poprawę jakości życia konsumentów oraz wspiera Zrównoważony Rozwój i Europejski Zielony Ład – mgr inż. Dorota Chrószcz
• Współpraca asystenta rodziny i pracownika socjalnego jako narzędzie wieloaspektowego systemu wspierania rodziny – dr Mirela Lubińska-Tomczak
• Stowarzyszenia społeczno-kulturalne w działaniu. Przykład Kędzierzyna-Koźla – dr hab. Edward Nycz, prof. ANS
• Komu są potrzebne urzędy pracy? Czyli przeciwdziałanie bezrobociu na polskim rynku pracy – mgr inż. Grzegorz Markowski
• Kultywowanie tradycji przedświątecznych w działalności samorządu terytorialnego – dr Ludmiła Nowacka
• Streetworking w Raciborzu. Strategia przeciwdziałania wykluczeniu „niewidzialnych dzieci” – dr Monika Urbanek
• Odpowiedzialność jako fundament społeczeństwa obywatelskiego – dr Patrycja Wąglorz
• Logiczno-etyczne warunki rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i demokracji – dr Zbigniew Wieczorek

Panel 2

Edukacja

• Proces szkolnej edukacji zdrowotnej. Szansa czy zagrożenie? – dr Beata Fedyn, prof. ANS
• Edukacja zdrowotna jako kluczowy obszar promocji zdrowia – dr Ilona Gembalczyk, prof. ANS
• Służebna rola uczelni wobec raciborskiej przestrzeni edukacyjnej. Włączenie idei pedagogicznych Celestyna Freineta do procesu lokalnej edukacji obywatelskiej i regionalnej – prof. dr hab. Gabriela Kapica, dr Kornelia Solich
• Projekty Edukacyjne Ministra Obrony Narodowej – ppłk Małgorzata Kobryń
• Edukacja w procesie zmian – próba refleksji – dr Gabriela Kryk
• Działania na rzecz współpracy interdyscyplinarnej w ramach pracy z kołami naukowymi – dr Joanna Stojer-Polańska
• Wybrane organizacje pozarządowe na rzecz edukacji matematycznej w Polsce – dr Tomasz Szwed
• Projekty pracy z uczniem zdolnym – przykłady z praktyki edukacji akademickiej – Beata Sowa, Katarzyna Halamoda

Panel 3

Prawo i polityka bezpieczeństwa państwa a rozwój społeczeństwa i biznesu

• Prawo i sprawiedliwość – fakty i mity – dr Michał Boczek
• Ewolucja pojęcia bezpieczeństwa i stanów nadzwyczajnych od czasów starożytnych po współczesność – dr Grzegorz Chrószcz
• Bezpieczeństwo powietrzne w krajowych strategiach i programach a zagrożenia terroryzmu powietrznego – dr Łukasz Dzik
• Analiza zarządzania kryzysowego podczas powodzi w 1997 roku w gminie Racibórz oraz obecne sposoby zapobiegania powodzi – dr inż. Wiktoria Kalus
• Arystokratyczna rodzina von Lichnowsky jako ponadnarodowe miejsce pamięci – dr Natalia Klimaschka
• Społeczny odbiór II wojny światowej w powiatach rybnickim, raciborskim i wodzisławskim, a relacje świadków tamtych dni – mgr Mateusz Paszenda
• Uwagi o niektórych prawnych i praktycznych kwestiach z zakresu realizacji zadań publicznych przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię – dr Mariusz Koroblowski
• Demokracja liberalna. Krytyczna analiza rzeczywistości politycznej – mgr Janusz Tomczak

Panel 4

Zrównoważone bezpieczeństwo energetyczne i transformacja gospodarcza

• Odporność i konkurencyjność biznesu w warunkach transformacji – mgr inż. MBA Krzysztof Burek
• AI dla początkujących i praktyków: teoria spotyka zastosowanie – dr inż. Tomasz Czyszpak, prof. ANS
• Nowatorskie koncepcje opracowania strategii szkół wyższych – dr Janusz Dworak, dr Henryk Kretek
• Od energii do informacji. Dlaczego transformacja energetyczna to nie tylko technologia – mgr Aleksandra Dik
• Zarządzanie odpornością przedsiębiorstwa w kontekście współczesnych megatrendów – mgr Joanna Kruszewska
• Bezpieczeństwo i odporność organizacji w dobie transformacji energetycznej – wyzwania kompetencyjne – dr Mariusz Twardawa